أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

84

قانون ( فارسى )

شربت ثمر آس ، براى معدهء ناتوان بسيار خوب است . نعناع نيز فايدهء شناخته شده دارد . سيب باغها از آن داروهاست كه در ضماد معدهء گرم‌مزاج و سردمزاج وارد است . زفت نيز از ضمادهاى سرد و سبك است . اين را هم بدان ! كه ممكن است معده به حالتى از ناتوانى درآيد كه نيروى راننده در معده ياراى كامل براى پرت كردن و سرازير فرستادن مدفوع نداشته باشد و خوراك هضم شده به سستى رو به پايين سرازير شود ، كه در علاج چنين كسانى كه داراى چنين معده‌اى هستند بايد نانى را بخورند كه مايهء زياد دارد . گاهى ممكن است نيروى گيرنده در معده از ناتوانى نتواند خوراك را كنترل كند و در وقت لازم بيرون آيد . خوراك هضم شده به سرعتى غير عادى از معده بيرون آيد و سرازير شود زيرا علاوه بر ناتوانى نيروى گيرنده ، تر و لغزنده هم هست . پس بايد كسانى كه با چنين معده‌اى زندگى مىكنند نان فطير بىمايه بخورند و ساير معالجات را كه مىدانى در موردشان به كار ببرى . فصل سوم علامات بيماريهاى لت انبانى و هضم نشدن خوراك بسيار اتفاق مىافتد كه بيمارى معده ازلت انبانى و تلمبار كردن خوراك در معده بدون رويّه منشأ مىگيرد . چگونه تشخيص دهيم كه بيمارى معده از پرخورى و بر هم انباشتن معده از خوراك است ؟ نشانيهايى هست كه ما را راهنمايى مىكنند كه عبارتند از : 1 - آماس كردن رخسار . 2 - نفس‌تنگى . 3 - سرسنگينى . 4 - احساس درد معده . 5 - دلهره و پريشان‌خاطرى . 6 - سكسكه . 7 - تنبلى و سستى در حركت . 8 - زردى رنگ و رخساره . 9 - بادكردگى شكم و روده‌ها و اطراف سردنده‌هاى نزديك شكم . 10 - آروغ ترش يا تندمزهء دودسان بدبو . 11 - دل به هم آمدن و تهوّع و قى كردن .